Niniejsze opracowanie wstępne dotyczy stworzenia systemu pozyskiwania odpadów opakowaniowych bezpośrednio od konsumenta, na zasadach wynagradzania za oddanie zużytych opakowań do punktów zbiórki. System może być rozszerzony o inne odpady w zależności od aktualnych potrzeb rynku. Na dzień dzisiejszy ma objąć zgodnie z zapowiedziami ustawowymi opakowania towarów typu: butelki szklane i plastikowe, puszki aluminiowe i metalowe.
Założenia systemu są przemyślane w oparciu o:
– raport Eunomia Research & Consulting i firmy TOMRA,
– zapowiedzi zmian ustawowych przekazanych przez wiceministra klimatu i środowiska
Jacka Ozdoby w dniu 30 kwietnia 2021 r.,
– założenia i dokumenty dot. tworzonego przez państwowe instytucje ROP,
– prace poszczególnych firm nad urządzeniami i wdrożeniem koncepcji systemu zbiórek odpadów.
Skrócona wypowiedź wiceministra klimatu i środowiska Jacka Ozdoby w dniu 30 kwietnia 2021 r.
„Wiceminister środowiska Sławomir Mazurek wskazał, że przepisy dotyczące rozszerzonej odpowiedzialności producentów mogą zachęcić do wprowadzenia systemu kaucyjnego. Według przeprowadzonych badań jego koszty, w zależności od wybranego wariantu, mogą być jednak wysokie. Na początku ubiegłego roku resort środowiska opublikował przygotowaną na swoje zlecenie analizę Deloitte, według której wprowadzenie w Polsce systemu kaucyjnego opartego o automaty przyjmujące opakowania to koszt 19-24 mld zł. Zgodnie z nią prowadzenie przez pięć lat systemu kaucji opartego w całości o automatyczną zbiórkę odpadów przy pomocy specjalnych maszyn rozmieszczonych w sklepach kosztowałoby ok. 24 mld zł. Koszt takiej maszyny, w zależności od wielkości waha się od 75 tys. zł do 160 tys. zł, a trzeba byłoby ich postawić ok. 118 tys. Drugi scenariusz to system mieszany. Byłoby to połączenie zbiórki w automatach w większych sklepach z możliwością zwrotu np. butelek w mniejszych jednostkach. Pięcioletni koszt wprowadzenia takiego systemu to ok. 19 mld zł.
Wiceszef resortu środowiska poinformował ponadto, że najprawdopodobniej w lutym bądź w marcu 2022 roku rząd powinien przyjąć ostateczny projekt noweli ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zakłada ona m.in. rozdzielenie przetargów na odbiór i zagospodarowanie odpadów. Projekt wprowadza też sztywną różnicę między cenami za śmieci posegregowane i te niesegregowane. Zgodnie z propozycją jeżeli obywatel nie chce segregować odpadów, to będzie płacił więcej niż za śmieci segregowane. Takie rozwiązanie ma – zdaniem MŚ – zachęcić mieszkańców do prawidłowego, selektywnego zbierania odpadów komunalnych.”
ZAŁOŻENIA SYSTEMU.
Unijny pakiet odpadowy narzuca Polsce – podobnie jak wszystkim krajom członkowskim wysokie cele dotyczące recyklingu odpadów opakowaniowych. W odniesieniu do wszystkich opakowań, cel ten wynosi 65 proc. do roku 2025 i 70 proc. do roku 2030. W przypadku opakowań z tworzyw sztucznych są to odpowiednio 50 i 55 proc., opakowań drewnianych 25 i 30 proc., opakowań z metali żelaznych 70 i 80 proc., aluminiowych 50 i 60 proc., szklanych 70 i 75 proc., natomiast opakowań papierowych i kartonowych 75 i 85 proc.
System automatów zwrotnych działa już w ponad 10 państwach UE i jest rozliczany na zasadzie kaucyjnym. Zapowiadane zmiany w ustawach (obecnie na poziomie rozmów i konsultacji), mają przenieść całkowitą, lub większościową odpowiedzialność za wprowadzanie opakowań na rynek na producenta, z możliwością wprowadzenia kaucji zwrotnej.
I. Czym jest SPBO.
SPBO to zasadniczo informatyczny system integrujący w jednym oprogramowaniu wszystkie strony biorące udział w tzw. zamkniętym cyklu życia opakowań, oraz urządzenia tzw. recylkomaty/automaty zwrotne.
Głównym celem SPBO, ale nie jedynym, jest stworzenie oprogramowania w formie publicznej/otwartej bazy danych opartej na technologii blockchine wraz z panelami on-line dla poszczególnych grup i aplikacją na smartfony do obsługi systemu przez osoby indywidualne.
Wraz z systemem informatycznym powstaną urządzenia tzw. recyklomaty z przystosowanym oprogramowaniem pozwalającym na pracę urządzeń jako sieć neuronowa, oraz jednostki obliczeniowe umożliwiające podłączenie do sieci dowolnego urządzenia (recyklomatu) nie będącego urządzeniem produkowanym dla SPBO. Jednostka obliczeniowa będzie opierała się o minikomputer np. Raspberry PI.
Recyklomaty wraz z uruchomionymi jednostkami obliczeniowymi będą tworzyły podstawową, rozproszoną sieć obliczeniową, która pozwoli na obsługę systemu SPBO i uruchomienie pełnego blockchain’na. W ramach SPBO powstanie jednostka obliczeniowa pozwalająca podłączyć urządzenia dowolnej firmy, tak by nikogo urządzenia nie były wykluczone.
Zadaniem oprogramowania będzie zintegrowanie różnych narzędzi i urządzeń (automatów zwrotnych, recyklomatów, itp.), w jednolitą sieć wraz z dostarczeniem systemu bazodanowego oraz rozliczeniowego (transakcyjnego). SPBO pozwoli na zrzeszenie wszystkich stron, których dotyczy tzw. zamknięty cykl życia opakowań i da im niezbędne narzędzia, by realizować cele takie jak:
– zbiórka opakowań,
– rozliczanie kaucji/opłat za opakowania zwracane przez konsumentów,
– tworzenie i przekazywanie raportów o zebranych odpadach,
– kontrolowanie sposobu późniejszego wykorzystania zebranych surowców,
– budowanie relacji z konsumentem i realny wpływ na świadomość dot. recyklingu.
Oprogramowanie SPBO pozwoli na zintegrowanie ze sobą:
– różnych urządzeń typu: automaty zwrotne, recyklomaty, itp., w jednolity system,
– producentów wprowadzających opakowania podlegających pod ROP,
– konsumentów poprzez wprowadzenie prostego, bezgotówkowego i bez-paragonowego, oraz elastycznego systemu rozliczeń typu B2C.
– sieci handlowych dzięki API dla systemów POS.
– „recyklerów” – skupy surowców wtórnych, oraz przetwórców surowców wtórnych i branie przez nich udziału w raportowaniu dalszego wykorzystania zebranych surowców wtórnych.
System SPBO jest niezależnym środowiskiem rozliczeniowym i bazodanowym, działającym poza standardowym systemem bankowości, oraz bez dedykowanej infrastruktury serwerowej firm trzecich. Umożliwi gromadzenie niezbędnych danych o pozyskiwanych odpadach i dalszej redystrybucji, tak by te dane były użyteczne z punktu widzenia wymogów raportowania narzucanych przez obecną i przyszłą ustawę.
Jedną z zapowiadanych zmian w obecnej ustawie o rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP), jest wprowadzenie formy wynagradzania konsumentów za oddawanie „odpadów” do dalszego recyklingu. Bez znaczenia, czy zaproponowany przez rząd system będzie kaucyjny, czy bez kaucyjny, SPBO będzie spełniało oba warianty, jak również pozwoli na wprowadzenie bardziej elastycznych, bezpośrednich form wynagradzania konsumenta (na poziomie producenta, jak również sprzedawcy). Możliwość wprowadzania dodatkowych form zachęty wpłynie pozytywnie na konsumenta, ale również da nowe narzędzia marketingowe producentom i sprzedawcom.
SPBO jest pierwszym systemem, który będzie umożliwiał.
1. Rozpoznawanie wielu opakowań po:
– kodzie kreskowym,
– kolorze,
– wadze,
– rodzaju tworzywa.
2. Powiązanie opakowania zwrotnego z konkretnym producentem.
3. Obsługę dowolnych automatów zwrotnych poprzez wykorzystanie API i dedykowanych jednostek obliczeniowych.
4. Szybką i prostą integrację z systemami POS stosowanymi w sieciach handlowych (systemy kasowe).
5. Prosty i przejrzysty system rozliczeń pomiędzy stronami.
6. Raportowanie w sposób bardzo dokładny:
– ilość zebranych opakowań,
– jakie opakowanie,
– kto jest producentem opakowania,
– do kogo trafiło opakowanie (firma recyklingowa),
– jak zostało zagospodarowane.
7. Uczciwe obciążanie konkretnych producentów (opakowanie per producent – należna opłat recyklingowa/kaucja).
8. Wynagradzanie konsumenta za oddanie opakowań do recyklingu w formie punktów wymiennych na gotówkę przy zakupie towarów i usług.
9. Wprowadzania w prosty sposób dodatkowych form zachęty dla konsumenta przez producenta i/lub sieci handlowe np. w formie akcji promocyjnych, czy dodatkowej punktacji za oddanie „mojego opakowania” do recyklingu.
SPBO jest podejściem innowacyjnym.
Idealnym rozwiązaniem wpisującym się w potrzeby systemu SPBO jest technologia blockchain. Takie rozwiązanie pozwala jednocześnie na zapisywanie i zatwierdzanie operacji rozliczeniowych, oraz gromadzenie danych jak w standardowych bazach danych. Z drugiej strony nie pozwala na manipulację tymi danymi, co jest podstawą uczciwego systemu raportowania i późniejszej egzekucji praw poszczególnych stron.
Rozwiązanie blockchain eliminuje potrzebę trójstronnego potwierdzenia dokumentów, transakcji, wprowadzanych danych, co w przypadku tradycyjnych systemów jest nie do osiągnięcia. W tradycyjnych rozwiązaniach administrator systemu może wpływać na dane zapisane w bazie danych i zafałszować przez to generowane raporty, wynagradzanie/przekazywanie należnej kaucji.
Kolejną kwestią jest niezawodność. Tradycyjne systemy opierają się na dedykowanych serwerach. W przypadku awarii często skutkuje to brakiem dostępu do systemu baz danych i/lub braku zapisu danych z tego przedziału czasowego. Technologia blockchain z uwagi na rozproszoną strukturę i pełnoprawną kopię całego oprogramowania, baz danych, zapisanych dokumentów, itp. na wielu urządzeniach, jest odporna na wszelkiego typu awarie sprzętowe. Awaria nawet znacznej części urządzeń obliczeniowych nie wpływa na pracę systemu, a usuwanie awarii, wymiana urządzeń może odbywać się w dowolnej chwili, podczas gdy sieć i całe oprogramowanie SPBO pracuje nieprzerwanie. Dopóki działa choć jedno urządzenie/węzeł obliczeniowy, system działa poprawnie.
Nie bez znaczenia jest również koszt utrzymania całego system. Sieć obsługująca cały system bazuje na możliwości wykorzystania dowolnego urządzenia pracującego w niej do wykonywania obliczeń niezbędnych do jej obsługi oraz przechowywania danych. Żadna inna technologia poza blockchain nie daje takiej możliwości. Dzięki temu nie jest potrzebna żadna infrastruktura teleinformatyczna firm trzecich, by podstawowe i główne funkcje systemu działały. Jedyną niezbędną usługą firmy zewnętrznej jest dostęp do sieci internet. Nie ma powodu utrzymywania sztabu pracowników odpowiedzialnych za sprawne i nieprzerwane działanie baz danych. Brak korzystania z usług technicznych firm trzecich. To wszystko wpływa na ogromną przewagę nad stosowanymi tradycyjnie systemami i bazami danych, oraz obniża koszty utrzymania systemu SPBO.
Kolejny ważny aspekt, to przechowywanie kopii danych na wielu urządzeniach działających niezależnie od konkretnych usługodawców. Nie ma wynajmowanych serwerów, czy w późniejszym etapie całych serwerowni wraz z niezbędną infrastrukturą od konkretnego usługodawcy. Zabezpiecza to przed sytuacjami typu odmowa świadczenia usługi i problem z przeniesieniem wszystkich danych, procesów, algorytmów na nowe urządzenia.
Baza danych oparta o blockchain, nie będzie umożliwiać manipulacji wprowadzonymi danymi. Jednocześnie umożliwi szybką formę rozliczeń i wynagradzania osoby oddającej opakowanie (konsumenta). Producent opakowania, którego obejmuje opłata z tytułu rozszerzonej odpowiedzialności za odpady zapewnia środki na dedykowanym koncie w formie punktów rozliczeniowych. W chwili ustalenia, że oddawane opakowanie dotyczy konkretnego producenta, z Jego konta pobierana jest odpowiednia ilość punktów i przekazywana automatycznie na konto osoby oddającej opakowanie.
Oparcie systemu bazodanowego o blockchain sprawia, że dane w nim zawarte są wiarygodne, a tym samym można na ich podstawie tworzyć wyspecjalizowane raporty. System na podstawie bazy danych będzie udostępniał osobom uprawnionym wgląd w raporty dzienne, miesięczne i roczne, oraz przygotowywał dla każdego podmiotu zarejestrowanego w systemie raporty wymagane przez ustawę. Wykorzystanie takiego rozwiązania pozwoli na ubieganie się o akredytację państwową i uznanie raportów przygotowywanych przez system za dokument wystarczający do przedłożenia w urzędach do tego wyznaczonych drogą elektroniczną (być może w formie automatycznego przekazania bez potrzeby ingerencji samego producenta).
Nie mniej ważny jest sposób rozliczania transakcji dokonywanych pomiędzy stronami zarejestrowanymi w systemie. Punkty rozliczeniowe to realny środek służący do rozliczania się, a nie tylko możliwość zamiany zgromadzonych punktów na bony, czy podobne rozwiązania. Osoba oddająca opakowania zbiera punkty i następnie chce wydać je na dowolny produkt, usługę. Blockchain poradzi sobie również z wymaganiami dotyczącymi uczciwego i wiarygodnego naliczania/rozliczania punktów rozliczeniowych. Zintegrowanie w jednym systemie wszystkich stron tj. producenta, sprzedawcy i konsumenta pozwala na stworzenie odpowiednich narzędzi do dokonania niezbędnych rozliczeń. Ta kwestia może być co prawda rozwiązana za pomocą tradycyjnych baz danych, niemniej jednak z uwagi na spójność całości systemu i powiązania pomiędzy wprowadzanymi danymi przez producenta, a rozliczeniami wymaga zastosowania blockchain również do obsługi tej części systemu.
II. Struktura fizycznej sieci systemu SPBO.
Wykorzystanie mocy obliczeniowej automatów jako zdecentralizowana sieć neuronowa.
SPBO będzie oparte na sieci zdecentralizowanej. Część urządzeń działa jako super nodes i zarządza pozostałą częścią urządzeń nazywanymi nodes. Taki podział pozwala na rozłożenie mocy obliczeniowej i skumulowanie ich w większych grupach. Mimo tego każde urządzenie zachowuje niezależność działania i przechowywania danych.
Głównym elementem fizycznym sieci SPBO będą same automaty zwrotne, oraz każde urządzenie działające w sieci przystosowane do pracy jako węzeł obliczeniowy.
Zadaniem automatów zwrotnych będzie:
– przyjmowanie odpowiednich odpadów i segregacja ich według ustalonych zasad,
– zliczanie ilości pozyskanych materiałów opakowaniowych w sztukach z uwzględnieniem producenta danego opakowania na podstawie kodu kreskowego umieszczonego na opakowaniu,
– przesłanie zebranych danych do systemu,
– zapewnienie mocy obliczeniowej dla sieci SPBO.
Sieć automatów zwrotnych dostarczy odpowiedniej infrastruktury teleinformatycznej i mocy obliczeniowej, która zapewni skuteczne działanie całego systemu, włącznie z obsługą systemu rozliczeniowego i baz danych. Każdy automat, to niezależna jednostka komputerowa, której część mocy obliczeniowej można wykorzystać na cele obsługi sieci blockchain.
Tak zbudowana infrastruktura będzie działać jako sieć tylko częściowo otwarta. Oznacza to, że cały algorytm, który jest podstawą systemu rozliczeniowego, jak również bazodanowego, będzie pracował na zasadzie sieci VPN. Technologia VPN pozwala na fizyczne odseparowanie urządzeń od sieci internet poprzez, którą one działają i komunikują się ze sobą. Rozwiązanie to tworzy zamkniętą sieć komputerową zorganizowaną w podobny sposób do lokalnej sieci komputerowej np. z jednym centralnym routerem. Jedynym oknem na świat będą API udostępniane na dedykowanych urządzeniach dostępnych bezpośrednio poprzez sieć internet. Taki sposób zapewni bezpieczeństwo danych na bardzo wysokim poziomie, brak możliwości podpięcia nieautoryzowanych przez system urządzeń, spójną i ujednoliconą sieć obliczeniową, oraz zamknięty system działający niezależnie od systemów serwerowych firm trzecich.
Każde urządzenie działające w sieci jest rejestrowane przez system, ma nadany identyfikator, klucz prywatny i publiczny do VPN. Wszystkie dane o urządzeniu są dopisane do systemu blockchain i na ich podstawie każde urządzenie jest weryfikowane, oraz przypisywane co wyznaczony czas do innej grupy, zarządzanej przez innego supr nodes. Dzięki zapisaniu informacji o urządzeniach w blockchain każde urządzenie weryfikujące się w sieci ma dostęp do tych danych bezpośrednio z poziomu własnego hardware, bez konieczności odpytywania zewnętrznej bazy danych. Rotacja połączeń pomiędzy super nodes, a nodes ma na celu dodatkowe zabezpieczenie sieci przed możliwością zewnętrznych prób manipulacji, ale również proporcjonalne rozłożenie mocy obliczeniowej w zależności od potrzeb na danym węźle typu super nodes.
Jako nodes mogą być przyłączane również urządzenia kasowe z systemem POS, lub inne pracujące w sposób ciągły i korzystające z usług sieci SPBO. Wyłączenie na jakiś okres czasu lub restart urządzeń nie ma wpływu na działanie samej sieci. Dzięki tej specyfice działania blockchain można wykorzystać dowolną jednostkę komputerową, która działa nawet tylko w godzinach pracy firmy, sklepu. Rotacja urządzeń będzie zawsze dążyła do wyrównania mocy obliczeniowej na każdym super nodes.
Wykorzystanie mocy obliczeniowej automatów do obsługi sieci ma również znaczenie w odniesieniu do rosnącego zapotrzebowania na moc obliczeniową z powodu zwiększenia ilości transakcji i obliczeń wykonywanych przez sieć. Początkowo, gdy automatów będzie niewiele, a tym samym transakcji, oraz zapisywanych danych, potrzebna moc obliczeniowa będzie znikoma. W trakcie rozrastania się sieci automatów, zdobywania coraz większego rynku, ilość transakcji i zapisywanych danych będzie rosła proporcjonalnie do ilości użytkowników. Każdy kolejny automat, to dodatkowa moc obliczeniowa, co oznacza, że moc obliczeniowa będzie rosła również proporcjonalnie do zwiększania się liczby użytkowników.
Tworzenie bazy danych z przypisanymi kodami produktów.
Każdy producent objęty ROP, rejestruje się na platformie SPBO i zamieszcza niezbędne dane o swojej firmie, a następnie produkcie, jego opakowaniu, oraz ilości wprowadzonych sztuk do obrotu. Na podstawie tych danych system zbierający tworzy raport o ilości zebranych odpadów przypisanych do konkretnego producenta. Rejestracja producenta w SPBO jest równoznaczna z założeniem konta w systemie jako konta dostępowego do panelu, oraz konta rozliczeniowego. Przeniesienie obowiązku wpisywania i uaktualniania niezbędnych danych dotyczących opakowań na producenta/dystrybutora jest niezbędne i kluczowe. Pozwoli to na utrzymanie jak najbardziej aktualnych danych, brak zbędnych formalności i tworzenia dodatkowych miejsc pracy, czy potrzeby korzystania z usług firm trzecich. Jednoczenie narzędzia do raportowania w systemie SPBO z możliwością automatycznej wysyłki on-line i/lub wydruku nie obciążą producenta, gdyż i tak musi wykonać to wewnętrznie i przesłać raport do odpowiednich instytucji. Przeniesienie gromadzenia danych po stronie producenta z wewnętrznego systemu do SPBO przyniesie więcej korzyści niż tworzenie wewnętrznych raportów i sposobów gromadzenia danych na temat wytworzonych odpadów.
Weryfikacja poprawności kodów kreskowych.
Kody kreskowe są wydawane przez międzynarodową organizację GS1. Polskim odpowiednikiem tej organizacji jest GS1 Polska. GS1 umożliwia weryfikację dowolnego kodu kreskowego poprzez własną infrastrukturę teleinformatyczną, co pozwoli na prostą weryfikację w locie wprowadzanego do bazy danych kodu przez producenta. Udostępniane API poprzez portal eProdukty.pl umożliwia w prosty sposób kopiowanie aktualnej bazy danych GS1, oraz wyszukiwanie i weryfikację kodu kreskowego (EAN), bez potrzeby budowania i utrzymywanie własnego systemu informatycznego niezbędnego do obsługi takiej bazy danych.
Powiązanie bankowości z SPBO.
Aby było możliwe realizowanie transakcji w sklepach trzeba skorzystać z usług bankowości tradycyjnej. Środki wpłacane przez producentów na zasilenie kont w punkty rozliczeniowe muszą trafiać na ogólne konto (konto systemowe), z którego następnie wypłacane będą jako środki należne sprzedawcy. W ten sposób możliwe będzie stworzenie zamkniętego systemu rozliczeniowego/bezgotówkowego, który jedynie na początku łańcucha rozliczeń i końcowym rozliczeniu zaakceptowanych punktów przez sprzedawcę wymaga zamiany typu punkty/gotówka.
III. Obieg środków rozliczeniowych.
Środki rozliczeniowe będą działały w zamkniętym obiegu, pozwalającym na bezgotówkowe i bez-paragonowe rozliczanie się pomiędzy stronami. Jednym z wymogów ROP jest brak systemu paragonowego, który tworzy sam w sobie dodatkowo odpad w postaci makulatury.
W związku z tym najprostszym, najtańszym i uczciwym systemem są punkty rozliczeniowe w oparciu o infrastrukturę blockchain.
Stronami w systemie transakcyjnym SPBO będą 4 podmioty. Sam system SPBO, Producent, Sprzedawca i Konsument.
Producent
Zadaniem producenta będzie zabezpieczenie środków rozliczeniowych na koncie, które będą wynosiły minimum równowartość należnych kaucji za wprowadzone do systemu ilości opakowań. Producent kupuje odpowiednią ilość punktów rozliczeniowych w formie doładowania z „puli wolnych punktów rozliczeniowych” za gotówkę, która trafia na konto bankowe systemu SPBO (konto systemowe).
Konsument
Rola konsumenta sprowadza się do oddania odpowiednich odpadów do automatu i gromadzeniu w zamian za nie punktów rozliczeniowych na indywidualnym koncie punktowym. Zgromadzone punkty rozliczeniowe konsument może wykorzystać przy zakupie nowych towarów/usług i obniżyć poprzez przekazanie ich sprzedawcy kwotę należną za zakupione towary/usługi.
Sprzedawca
Sprzedawca w dowolnym momencie może wymienić punkty na walutę obowiązującą w danym kraju, a środki w ten sposób zgromadzone zostaną przekazane na podane konto bankowe. Środki w walucie zostaną przelane Sprzedawcy z konta systemowego SPBO. Sprzedawcy nie obchodzi od kogo trafiły punkty na konto konsumenta, ani kogo ma obciążyć. System SPBO upraszcza rozliczenia kaucji do rozliczeń tylko i wyłącznie producent per konsument.
Przelewy można będzie zautomatyzować za pomocą Smart kontraktów. Sprzedawca za pomocą panelu Smart kontrakty może zadeklarować, że po zgromadzeniu na swoim koncie danej ilości punktów system automatycznie zamieni je na wartość gotówkową i wykona zlecenie przelewu gotówki na konto sprzedawcy.
System
Wymieniane przez sprzedawcę punkty rozliczeniowe na walutę płatniczą trafiają ponownie do puli wolnych punktów rozliczeniowych. W ten sposób zamknięty zostaje cykl obrotu punktami rozliczeniowymi.
Drugą rolą systemu w obrocie punktami rozliczeniowymi, jest zbieranie z rynku części punktów na cele wewnętrzne. Zbieranie punktów będzie odbywało się poprzez „opłatę” transakcyjną pobieraną od każdej zrealizowanej i zakończonej transakcji. Opłata nie powinna przekroczyć 1-2% wartości transakcji.
Wartość jednego punktu rozliczeniowego powinna być równa wartości 1/100 waluty podstawowej używanej w SPBO. Walutą podstawową nazywa się realną walutę płatniczą np. 1zł Polski.
IV. Miejsca usytuowania automatów zwrotnych i forma utrzymania.
Rodzaj i forma urządzeń.
Urządzenia powinny być w dwóch wariantach. Jako niezależne maszyny o małych gabarytach możliwe do usytuowania w nawet mniejszych punktach handlowych, oraz w formie kontenerowej. Kontenery z wbudowanymi automatami, oraz przestrzenią gromadzenia dużej ilości surowca z własnym zasilaniem OZE (panele fotowoltaiczne), to najbardziej uniwersalne rozwiązania, pozwalające usytuować punkt zbiórki w dowolnym miejscu, jak duże skupisko domków jednorodzinnych, pergole śmietnikowe przy blokach, czy jako przenośne punkty zbiorki np. w ramach akcji sprzątania okolicy (sprzątanie lasu, osiedla, parku).
Sieci handlowe i sklepy.
Zwykle za najdogodniejsze miejsce usytuowania automatów zwrotnych są uważane sklepy jak to ma miejsce w państwach UE gdzie już podobne automaty działają.
Utrzymanie automatów w sieciach handlowych powinno być kosztem pośrednim samych sklepów wielkoformatowych z uwagi na to, że same promują produkty pod własną marką, jednocześnie stając się podmiotem podlegającym pod ROP. Ale też w ich gestii byłoby przyciągnięcie klientów również poprzez możliwość oddania opakowań i jednoczesnego wykorzystania zebranych punktów na zakupy zrobione w danym sklepie. W zamian możliwe jest udostępnienie licencji na część oprogramowania w ramach zawieranych umów dot. utrzymania automatów na terenie sklepu, tak by np. dana marka sklepu na wyświetlaczach automatów mogła zamieścić swoje logo, lub dodać nową usługę do systemu SPBO dla siebie użyteczną.
Lokowanie automatów w sklepach to rozwiązanie uniwersalne dla wszystkich bez względu na zamieszkanie (blok, kamienica, dom jednorodzinny). Minusem jest to, że z opakowaniami musimy jechać do sklepu, co jest uciążliwe.
Osiedlowe punkty zbiórki odpadów przy pergolach śmietnikowych.
Drugim i bardziej dogodnym miejscem usytuowania automatów jest osiedlowy punkt zbiórki przy pergolach śmietnikowych. Tę lokalizację powinny głównie finansować gminy (partycypowanie w zakupie maszyn, utrzymanie jeśli chodzi o opłaty za energię elektryczną) i częściowo spółdzielnie mieszkaniowe (wydzielenie miejsca na usytuowanie automatu, dbanie o czystość wokół, zgłaszanie wszelkich nieprawidłowości).
Gminom zależy na jak największej zbiórce odpadów i obniżeniu kosztów ich segregacji. Ponad to gminy ustawowo muszą część środków otrzymanych z tytułu opłaty produktowej wpłacanej przez producentów przeznaczać na działania związane z promocją i wspieraniem działań związanych z segregacją i recyklingiem. W ramach ustawowych zobowiązań gminy mają możliwość przeznaczenia części środków nawet na zakup urządzeń.
„Na jakie cele gmina zobowiązana jest przeznaczyć środki z tytułu opłaty produktowej, o której mowa w art. 401 ust. 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150, z późn. zm.), przekazanej gminom na podstawie art. 29 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 90, poz. 607, z późn. zm.).
Środki pochodzące z opłaty produktowej przekazane gminom powinny być przeznaczone na działania w zakresie odzysku i recyklingu oraz edukacji ekologicznej.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy o obowiązku przedsiębiorców w zakresie gospodarowania odpadami, wójt (burmistrz, prezydent miasta) (zarząd związku gmin) jest obowiązany do sporządzenia rocznego sprawozdania zawierającego informacje o:
1) rodzaju i ilości odpadów opakowaniowych zebranych przez gminę (związek gmin) lub podmiot działający w ich imieniu;
2) rodzaju i ilości odpadów opakowaniowych przekazanych przez gminę (związek gmin) lub podmiot działający w ich imieniu do odzysku i recyklingu;
3) wydatkach poniesionych na działania określone w pkt 1 i 2.
Proporcjonalnie do ilości odpadów opakowaniowych przekazanych do odzysku i recyklingu przez gminę, które zostały wskazane w powyższym sprawozdaniu, środki pochodzące z opłaty produktowej przekazywane są gminie poprzez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Gmina powinna przeznaczyć te środki na cele, które dotychczas były określone w uchylonym art. 29 ust. 5 ustawy o obowiązku przedsiębiorców w zakresie gospodarowania odpadami, czyli na odzysk i recykling odpadów opakowaniowych oraz edukację ekologiczną dotyczącą selektywnego zbierania i recyklingu odpadów opakowaniowych. Przepis art. 29 ust. 5 ustawy o obowiązku przedsiębiorców w zakresie gospodarowania odpadami. został uchylony ze względu na zmiany w prawie ochrony środowiska, dotyczące gospodarowania środkami finansowymi przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Zmiana ta nie miała jednak na celu zmiany sposobu wydatkowania środków pochodzących z opłaty produktowej przez gminy. Należy również zwrócić uwagę na fakt, że nadal środki te są przekazywane gminom proporcjonalnie do ilości odpadów opakowaniowych przekazanych przez gminy do odzysku i recyklingu a więc środki te powinny przynajmniej częściowo pokryć koszty jakie poniosła gmina w związku z zagospodarowaniem tych odpadów.”
Biorąc pod uwagę to, że gminy otrzymują środki z przeznaczeniem na odzysk i zagospodarowanie między innymi opakowań, oraz obowiązek raportowania, gminy powinny być zainteresowane samym systemem SPBO, jak również zwiększaniem ilości pozyskanych odpadów do recyklingu. Jedną z istotnych zachęt jest automatyczne generowanie raportów i możliwość tworzenia narzędzi przystosowanych do potrzeb gmin.
Podejście partycypowania przez gminy w kosztach zakupu automatów, jak również w kosztach utrzymania automatów jest jak najbardziej uzasadnione i realne. Ponad to gminy zyskają dodatkowe narzędzia, które pozwolą w ramach danej gminy organizować działania związane z inicjatywami ekologicznymi/sprzątaniem świata. Wystarczy ogłosić, że „od dnia-do dnia” za każdą butelkę, czy inne opakowanie oddane do automatów w obrębie danej gminy zostanie naliczona dodatkowa ilość punktów. Forma i rodzaj akcji może być dowolny, a dzięki smartkontraktom możliwość tworzenia nawet najbardziej wyszukanej akcji proekologicznej jest możliwe i proste do zrealizowania. Takie działania wpisują się w ustawowy wymóg związany z wydatkowaniem pieniędzy z opłaty produktowej na promocję recyklingu i jednocześnie wspieranie segregację w sposób realny. Reklama, artykuły w prasie, czy podobne działania na które obecnie idą te pieniądze nie mają takiego oddźwięku jak realne „dofinansowanie” mieszkańców poprzez przekazanie im dodatkowych punktów za konkretne działanie/segregacja/sprzątanie. Dla mieszkańca większą zachętą do działania byłoby otrzymanie dodatkowych środków, za które może obniżyć rachunek za zakupy w sklepie, niż karanie go za złą segregację.
V. Analiza rynku i zapotrzebowanie na platformę SPBO.
Obecnie system pozyskiwania odpadów możliwych do recyklingu w Polsce polega przede wszystkim na wystawianiu w sklepach dedykowanych pojemników, do których można przynosić i wrzucać odpowiednie odpady, oraz nakładaniu obowiązku segregacji w domach pod groźbą kar ustawowych. Konsument nie otrzymuje w zamian nic, poza satysfakcją spełnienia obowiązku segregacji i wysokich opłat, za utylizację odpadów.
Brak odpowiedniej motywacji powoduje, że większość odpadów, możliwych do recyklingu trafia nadal do śmieci, bez ich segregacji i obowiązek zapewnienia segregacji spada głównie na barki gmin.
Są inicjatywy pojedynczych firm tak jak np.:
Współpraca fundacji Nasza Ziemia, firmy Coca-Cola, Eco Tech System i Urzędu Miasta Warszawa. System firmy Eco Tech System polega na wrzucaniu opakowań do „recyklomatu”, następnie urządzenie rozpoznaje czy jest to butelka PET i system przyznaje punkty za każdą zgodną z wymogami butelkę wrzuconą do automatu. Punkty można zamienić na bony, bilety do kin, oraz zniżki na konkretne atrakcje w danym mieście.
*Współpraca tego typu pokazuje, że jest możliwe zaangażowanie w projekcie tego typu firm produkcyjnych oraz Urzędów miast.
Firma R3 Think Polska-producent automatów zwrotnych, proponuje co prawda rozwiązanie na bazie przyznawania punktów w zamian za zdaną butelkę, jednak system jest opracowany dla konkretnego odbiorcy (firmy, która chce na własną rękę stworzyć sieć automatów na własne potrzeby).
Firma Tomra, która jest liderem na rynku produkcji maszyn do recyklingu i jest głównym graczem jeśli chodzi o przejęcie rynku Polskiego, ma zaplecze również do odbioru oraz przetwarzania zebranych opakowań.
Firma Sortbox to kolejny producent automatów zwrotnych. W ramach testu w Krakowie z udziałem Urzędu Miasta jeden automat tej firmy uzbierał około 15000 butelek PET w przeciągu niespełna 2 tygodni.
Ekofabryka proponuje automaty z możliwością użycia kart kredytowych jako formy rozliczenia. Ich automat obsługujący 2 frakcje opakowań kosztuje ponad 65 tys zł.
Kaufland jako pierwszy w Polsce wprowadził w swoich sklepach automaty do zbiórki butelek szklanych po napojach. Aktywnie wspiera również działania dotyczące pozyskiwania i przetwarzania surowców wtórnych takich jak szkło, makulatura, PET.
*Grupa Schwarz wpisuje się w założenia SPBO jako potencjalny „starter”. Podjęcie współpracy odnośnie zintegrowania systemu POS sieci Kaufland z systemem transakcyjnym SPBO i umożliwienie płatności częściowych za zakupione towary. Również rozmowy odnośnie formy i funkcjonalności narzędzi marketingowych.
Żywiec Zdrój aktywnie działa nad wprowadzeniem systemu depozytowego w Polsce.
Aktywnie wspiera wprowadzenie systemu kaucyjnego w Polsce. Współpracuje w tym temacie z innymi producentami i detalistami oraz organizacjami branżowymi, koncentrując się na opracowaniu najlepszego dla Polski modelu funkcjonowania depozytu. Włącza się jednocześnie w dialog ze stroną rządową oraz innymi interesariuszami, by wypracować szeroki sojusz na rzecz wprowadzenia systemu depozytowego/kaucyjnego w Polsce. Żywiec jako jedyny w tym roku osiągnął 100% zebranych surowców do recyklingu w odniesieniu do ilości wprowadzonej na rynek butelek z wodą mineralną. Prowadził własną zbiórkę za pomocą firmy Rekpol.
*Warto podjąć rozmowy na temat współuczestniczenia w tworzeniu oprogramowania SPBO.
Take!Cup Sp z o.o. jako pierwsza firma podjęła się produkcji opakowań do napojów na wynos z kaucją zwrotną. Firma produkuje kubki w 3 rozmiarach w 100% z recyklingu. Podczas zakupu napoju kaucja wynosi 5 zł. Po wypiciu kubek można oddać u najbliższego partnera firmy Take!Cup i otrzymać zwrot kaucji.
*Jest to potencjalny partner jeśli automaty będą mogły taki kubek również zbierać. Możliwa jest też współpraca odnośnie innego typu opakowań wykonanych w podobny sposób.
Powstał również Polski Pakt Plastikowy. Członkami paktu są między innymi firmy:
Kaufland,
Lidl,
Carrefour,
Biedronka,
Auchan,
Żabka,
Rekpol,
R3
*Warto by było wykorzystać możliwości członkostwa i działać w PPP na rzecz wprowadzenia ogólnopolskiego systemu stworzonego na oprogramowaniu SPBO. SPBO wpisuje się w działalność PPP oraz deklaracje jakie podpisują wszyscy członkowie. Zaproponowanie współpracy w rozwijaniu i późniejszym wprowadzaniu aplikacji SPBO do głównie systemów POS sieci handlowych będących członkami PPP.
Wszystkie inicjatywy mają charakter jednostkowy, nie biorący pod uwagę wszystkich stron w całym łańcuchu obrotu opakowaniami. Najbardziej rozwinięte rozwiązania ma firma Tomra, jednak poza dobrymi, sprawdzonymi automatami i możliwością recyklingu we własnym zakresie nie rozwijają samego systemu rozliczeniowego. Tomra jako największy gracz proponuje rozwiązanie rozliczeń za zwrot butelek tylko w formie paragonowej. Rozwiązanie takie wymaga od sieci handlowych dodatkowych umów i rozliczeń z producentami uwzględniającymi system kaucyjny. System obsługi zwrotu i kaucji firmy Tomra to system stworzony ponad 20 lat temu i do dziś funkcjonujący np. w Niemczech.
Jedyna firma, która proponuje generowanie elektronicznych raportów o ilości zebranych surowców jest R3 Think Polska. System. Automaty firmy R3 Think Polska, są skierowane jednak do pojedynczych użytkowników, np. producent wody mineralnej może kupić automaty i poprzez nie zbudować własną sieć punktów zbiórki, a następnie korzystając z systemu proponowanego przez R3 Think Polska wygenerować raport o ilości zebranych surowców.
Nie ma jednak systemu spójnego, który spełniałby równocześnie wszystkie zadania wymagane przez wprowadzany ROP tj., globalnej bazy danych, rozliczeń pomiędzy stronami i gromadzenia informacji o obrocie opakowaniami do celów raportowania. Żaden z obecnie proponowanych systemów nie uwzględnia wszystkich strony biorących udział w obiegu opakowań oraz rozliczeń pomiędzy nimi. Najważniejszymi funkcjami jakich wymaga rynek od systemu obsługującego zwrot kaucji jest: skuteczne i uczciwe raportowanie o ilości zebranych surowców i docelowego ich zagospodarowania, prosty system rozliczeniowy dający możliwość rozliczania się bez dodatkowych umów i przelewów bankowych pomiędzy poszczególnymi jednostkami.
Brak również rozwiązania umożliwiającego realne wydawanie naliczonych punktów na zakupy. Bony, bilety na kilka wybranych usług w danym mieście, itp., nie są realną zachętą dla konsumenta, ani nie wprowadzają rozwiązania problemu rozliczeń na zadowalającym poziomie.
Zmiany w ustawie o ochronie środowiska i rozszerzonej odpowiedzialności za odpady narzucą konkretne działania i odpowiedzialność za utylizację głównie na firmy produkujące towary w opakowaniach. Sprawny, prosty dla konsumenta i ogólnodostępny system zbiórki opakowań jest podstawą, by narzucone przez dyrektywę unijną przepisy można było wykonać w Polsce.
System kaucyjny to rozwiązanie, które od lat z powodzeniem funkcjonuje już w 10 krajach UE, takich jak Dania, Finlandia, Niemcy, Holandia, Norwegia, Szwecja i Litwa. Jak wynika z danych Deloitte’a, korzysta z niego ponad 133 mln ludzi. W Polsce system kaucyjny jak dotąd nie obowiązuje, a jego wprowadzenie wymagać będzie odpowiedniego przygotowania i wdrożenia. Szacuje się, że sam koszt dedykowanych maszyn zwrotnych, to około 19-24 mld zł, co sprawia, że taki system nie będzie szybko wprowadzony. Do tego dochodzi problem z rozliczeniem i raportowaniem zebranych odpadów, oraz późniejszą rozbudową systemu. Ponad to zainteresowane strony systemem ROP twierdzą zgodnie, że najwygodniejszą formą będzie obsługa sieci automatów zwrotnych przez jednego operatora, system.
SPBO wypełnia tę lukę, daje wszystkie niezbędne narzędzia i wprowadza ponad to nowe możliwości dla producentów jak również sieci handlowych, dzięki którym mogą wpływać na konsumenta. SPBO daje również możliwość nowych form rozliczeń pomiędzy sieciami handlowymi i producentami tzw. smartkontrakty. Są to formy umów samorealizujących się. Po spełnieniu warunków zawartych w umowie automatycznie zostaje wygenerowany przelew na rzecz strony zobowiązanej do wykonania ustaleń zawartych w umowie. Smartkontrakty mogą służyć w akcjach promujących recykling np. jeśli kupisz x produktów i zwrócisz wszystkie opakowania do automatów dostaniesz dodatkowe punkty rozliczeniowe na swoje konto.
SPBO to możliwość użycia maszyn dużo tańszych, o mniejszych wymaganiach z względu na przejęcie głównych funkcji rozliczeń, transakcji przez dedykowany software (maszyny mają tylko zbierać i sortować, a resztę wykona platforma SPBO).
SPBO to też jasny, prosty i przejrzysty system rozliczeń, oraz możliwość wprowadzenia transakcji za pomocą punktów rozliczeniowych do systemów POS. Przy czym rozliczenia omijają sprzedawcę jako stronę w obrocie kaucją. Obniża to koszty związane z rozliczeniami pomiędzy sprzedającym, a producentem, oraz eliminuje potrzebę podpisywania dodatkowych umów, czy gromadzenia dokumentów rozliczeniowych.
SPBO to globalny, rzetelny i wiarygodny system raportowania per producent.
SPBO daje możliwość szybkiej rozbudowy systemu o kolejne odpady opakowaniowe. Wystarczy, że producent wprowadzi niezbędne dane i cała sieć automatycznie jest gotowa do przyjmowania danego opakowania, oraz rozliczania za jego zwrot.
Działające już w Polsce systemy punktowe za zakupy, są akceptowane przez społeczeństwo i powszechnie wykorzystywane np. PayBack. Można zakładać, że system rozliczeniowy oparty o podobne zasady będzie również akceptowany przez społeczeństwo i łatwy w wprowadzeniu.
Podejście konsumenta na ogół jest takie, że jeśli kupuję i jeszcze coś za to mogę dostać będę zbierał. Nie ma tu znaczenia ilość gromadzonych w ten sposób środków rozliczeniowych, a sama idea i możliwość, by coś zyskać.
SPBO ma bazować na takim podejściu ludzi i w tym wypadku nagradzać za oddanie opakowań/śmieci do dedykowanych automatów punktami rozliczeniowymi. Przecież skoro i tak wyrzucam śmieci, to czemu nie mam za to dostać czegoś w zamian?
Biorąc pod uwagę podejście społeczeństwa do obecnie działających systemów punktowych oraz ustawowe zobowiązania producentów, widać sens tworzenia SPBO i ogólną potrzebę, która nie jest do tej pory zaspokojona. Ponad to SPBO wpisuje się w działalność proekologiczną, co tym bardziej motywuje dużą grupę społeczeństwa do akceptacji i promocji takiego rozwiązania.
Kolejny atut, to wprowadzony przez UE Plastic Tax. Wszystkie kraje UE będą płacić 80 eurocentów za każdy kilogram nieprzetworzonych odpadów. Można liczyć, że system SPBO, będzie mógł liczyć na pośrednie wsparcie państwa (finansowe i ustawowo-prawne), by wprowadzane rozwiązanie mogło stać się powszechne. Jest to trudne do realizacji, ale możliwe. Podstawą, by tak mogło się stać musiałoby być powszechne wykorzystanie systemu SPBO i zjednoczenie jak największej liczby firm uczestniczących w obrocie opakowaniami aktywnie włączonych w działanie i rozwój systemu.
VI. Możliwości recyklingu, a wykorzystanie automatów SPBO
Tworzone i wdrażane jak dotąd urządzenia do odbierania zużytych opakowań skupiają się głównie na opakowaniach typu PET i pochodnych. Dyrektywy unijne również główny nacisk kładą na odzyskiwanie tych surowców. Jest to zrozumiałe, gdyż te odpady najłatwiej poddać recyklingowi i ponownemu wykorzystaniu. Wszystkie pozostałe opakowania, najczęściej tzw. brudne podlegają tylko segregacji. Duża część trafia do odpadów zmieszanych, przez co muszą przejść w sortowniach dodatkowy proces segregacji, co generuje duże koszty.
W dużej mierze wszelkie opakowania po towarach jakie kupujemy w sklepach można objąć kaucją o ile automat zbierający będzie miał możliwość odpowiedniej kategoryzacji odpadu (baza kodów kreskowych) i odseparowania takich odpadów w osobnym zasobniku. By było to możliwe niezbędne jest ewidencjonowanie przez producenta do jakiej kategorii powinno trafić opakowanie i powiązanie tej informacji z kodem kreskowym na opakowaniu. Taką możliwość da system SPBO, który pozwoli w prosty sposób w czasie rzeczywistym wprowadzać zmiany w wszystkich automatach pracujących w sieci SPBO. W obecnych rozwiązaniach nie jest to możliwe.
SPBO umożliwi zbieranie poza PET takich materiałów jak np. HDPE, LDPE, PP, PS i innych.
Dodatkowym atutem jest możliwość odbierania takich odpadów bezpośrednio u źródła, czyli od konsumenta wyrzucającego dane opakowanie i omijanie sortowni. Konsument jeśli będzie mógł skorzystać na oddaniu opakowania w formie otrzymania punktów na koncie, dużo chętniej będzie to robił niż obecnie. Znacząco wpłynie to na jakość segregacji w domach i ilość odpadów zmieszanych.
Wymienione odpady czyli: HDPE, LDPE, PP, PS są poddawane recyklingowi w ograniczonym stopniu uzależnionym od stopnia zabrudzenia. Automaty mogą poprzez odpowiednie czujniki tak jak automaty w sortowniach przekazać odpady do odpowiedniego zasobnika. Tak posegregowane odpady mogą trafiać bezpośrednio do odpowiednich odbiorców.
Materiały HDPE, LDPE, PP, PS o wysokim zabrudzeniu nie są zdatne do typowego recyklingu i zwykle trafiają do spalarni, ale jeśli byłyby odpowiednio wyselekcjonowane mogą trafić do firm zajmujących się pozyskiwaniem z nich paliw. Wykorzystanie odpadów jako paliwa do silników spalinowych pozwoliłoby na zmniejszenie zapotrzebowania na paliwa rafinowane bezpośrednio z ropy naftowej.
Wprowadzenie systemu SPBO może znacząco wpłynąć na sposób i ilość pozyskiwanych odpadów wprost od konsumentów, czyli tam gdzie te odpady są możliwie jak najczystsze. Działanie automatów w jednej sieci pracujących na jednej bazie danych daje możliwość wprowadzania w czasie rzeczywistym nowych opakowań i ich odbieranie, co w obecnych rozwiązaniach nie jest możliwe.
Drugi element nie mniej ważny to możliwość wykorzystania SPBO w zbiórkach elektrośmieci. Dotychczas jedyna możliwość to tylko oddanie takich odpadów do wyznaczonych punktów. Powiązanie systemu SPBO z punktami odpowiedzialnymi za zbieranie elektrośmieni o dużych gabarytach pozwoli na gratyfikację osoby zdającej uszkodzony, lub zużyty sprzęt poprzez punkty na koncie. To powinno wpłynąć na zmniejszenie ilości tego typu śmieci w śmietnikach zbiorczych i pergolach śmietnikowych.
VII. Pokrycie kosztów związanych z utrzymaniem sieci.
1. Każdy oddany kilogram surowca wtórnego ma wartość realną po jego sprzedaży w punktach recyklingu. Część tak pozyskanych środków będzie deponowana na koncie bankowym, które ma zapewnić równowartość środków pieniężnych w stosunku do ilości jednostek rozliczeniowych w obrocie. Pokrycie środkami pieniężnymi ma na celu zapewnienie wypłacalności systemy w przypadku braku wpłat przez producentów i/lub potrzeby zapewnienia środków na akcje reklamowe.
Pozostałe środki pozyskane z surowców wtórnych zostanie podzielony na wszystkie niezbędne koszty działania systemu SPBO, oraz częściowe wynagradzanie przedsiębiorców za współpracę.
Na podstawie statystyk można założyć dochody z sprzedaży jeszcze niezagospodarowanych surowców wtórnych, które obecnie trafiają na wysypiska w ciągu roku, na poziomie:
– butelki PET mix 0,20zł/kilogram 132 tys. ton 26 400 000zł
– butelki szklane mix 0,01zł/kilogram 380 tys. ton 3 800 000zł
– puszki aluminiowe 4,00zł/kilogram 22400 tys. ton 89 600 000zł
– puszki stalowe 0,60zł/kilogram brak danych
2. Każdy producent przystępujący do systemu musi na swoim koncie SPBO zgromadzić odpowiednią ilość jednostek rozliczeniowych, potrzebną do wynagradzania konsumentów oddających w automatach opakowania po produktach danego producenta. Zapewni to pełne pokrycie w punktach rozliczeniowych niezbędnych do wynagradzania konsumentów zdających opakowania w automatach.
3. Każda transakcja wykonywana w ramach systemu, będzie obwarowana opłatą w jednostkach rozliczeniowych, co pozwoli na częściowe zebranie z rynku jednostek rozliczeniowych, które mają już pokrycie w walucie realnej. Równowartość jednostek rozliczeniowych zebranych z rynku będą realnym zyskiem generowanym przez SPBO.
Opłata za każdą transakcję będzie wynosiła 1-2% wartości transakcji.
4. Kolejny możliwy sposób zapewnienia pokrycia kosztów, to licencje na wykorzystanie częściowego oprogramowania.
Licencje mogą obejmować algorytm umieszczany w automatach zwrotnych. Może to być zarówno oprogramowanie wchodzące w skład systemu SPBO, ale również dedykowane oprogramowania do zarządzania samą maszyną. Pozwoli to jednocześnie na wejście w rynek produkcji maszyn mniejszych firm, które mają możliwości budowania samych automatów, ale nie mają zaplecza programistycznego, ani środków na stworzenie własnego oprogramowania.
Firmy zewnętrzne mogą budować własne aplikacje wykorzystujące oprogramowanie SPBO i blockchain SPBO. Takie firmy mogą wprowadzać własne usługi niezależne od systemu SPBO jak np. strona www podająca bieżące statystyki zbiórek, mapy dostępnych automatów i ich poziomy zapełnienia, aktualne promocje, akcje zbiórek dodatkowo premiowanych, itp..
5. Tworzenie dodatkowych usług na podstawie zapotrzebowania rynku wykorzystujące blockchain systemu SPBO. W ramach zaplecza programistycznego jakie powstanie można wprowadzić usługę tworzenia i wdrażania oprogramowania/aplikacji, które zaproponują użytkownicy. Mogą to być np. pomysły sklepów na wdrożenie systemów promocyjnych w ich konkretnym sklepie i podpięcie pod system transakcyjny SPBO.
6. Opłaty abonamentowe za część usług oferowanych przez oprogramowanie SPBO. SPBO to platforma, która z czasem będzie się rozrastała i wprowadzała nowe usługi/narzędzia nie koniecznie związane z samym systemem zbiórki opakowań. Część oprogramowania można udostępniać za dodatkową opłatą. Mogą to być choćby np. statystyki jednostkowe dla firm, tak by mogły zamieszczać je na swoich stronach i udostępniać na bieżąco swoim klientom, przez co bardziej wpłyną na swoich klientów poprzez pokazanie, że ich polityka zagospodarowania zużytych opakowań jest lepsza niż innych.
7. Dodatkowe opcje objęte opłatą transakcyjną i/lub osobną umową z użytkownikiem.
Jedną z możliwości jakie daje tak zbudowana sieć, jest możliwość dokonywania transakcji bezpośrednich.
Transakcje klient-sklep.
Mając do dyspozycji sieć transakcyjną, w której każdy konsument ma własne konto punktowe, sklep może promować swoją markę tak jak obecnie funkcjonuje PayBack, czyli za każde wydane 2 zł w naszym sklepie otrzymasz 1 punkt, lub za zakup konkretnego produktu konsument otrzymuje dodatkowe punkty w ramach promocji.
Transakcje sklep-producent.
Producent może zlecić promocję swojego produktu przez sklep, poprzez nagradzanie kupującego dodatkowymi punktami. Takie produkty mogą się pojawiać w gazetkach promocyjnych sklepów, ale też przy etykiecie z ceną może być jasno podane, że za ten produkt dostępne są punkty w ilości
„x” punktów.
Transakcje Producent-klient.
Producent, który chce aby jego opakowania częściej trafiały do automatów, a tym samym więcej jego opakowań trafiło do recyklingu, może ustalić bonus, w formie dodatkowych punktów otrzymywanych przez konsumenta za oddane opakowanie do automatu zwrotnego. Takie działanie ma dwa aspekty. Z jednej strony opakowania powinny częściej trafiać do recyklingu niż do śmietnika, a z drugiej strony wybierając z dwóch podobnych produktów w sklepie, świadomy konsument łatwiej sięgnie po ten, który da mu dodatkowe punkty, niż podobny z którego nie dostanie nic.
Transakcje rozliczeniowe pomiędzy uczestnikami obrotu towarami.
Producent może też część dochodu z sprzedawanego towaru rozliczać w ramach systemu SPBO z dowolnym sprzedawcą. Dzięki temu może gromadzić na swoim koncie punkty rozliczeniowe niezbędne do obsługi systemu zbiórki poprzez automaty zwrotne, bez potrzeby doładowania konta przelewem gotówkowym. W zamian za dostarczenie jakiejś partii towaru sprzedawca rozlicza się z producentem przekazując punkty rozliczeniowe z własnego konta, na konto producenta.
Dzięki temu możliwe będzie też transferowanie punktów rozliczeniowych pomiędzy podmiotami zainteresowanymi w sposób nieograniczony, z możliwością wprowadzania dalszych udogodnień zgłaszanych przez strony zainteresowane.
VIII. Angażowanie lokalnych struktur społecznych i biznesu.
Istnienie sieci SPBO w danym regionie to nie tylko wartość sama w sobie jako systemu zbierania odpadów możliwych do recyklingu.
Budowa sieci SPBO wiąże się z angażowaniem lokalnego biznesu zajmującego się przetwórstwem tworzyw/recyklingiem/skupem. Pozwoli to na umocnienie lokalnych firm i umożliwienie im rozwoju.
Możliwości jakie daje system SPBO poza automatami ma również duże znaczenie. Poprzez zintegrowanie w jednym systemie wielu narzędzi będzie możliwe aktywne wspieranie działań lokalnych organizacji społecznych, poprzez organizowanie akcji np. sprzątanie osiedla, sprzątanie parku, itp, za co osoby uczestniczące otrzymują realne profity w postaci punktów na ich kontach.
Do tej pory wszystkie działania lokalnych struktur polega głównie na akcjach reklamowych, organizowaniu szkoleń, oraz spotkań na których promuje się segregację. Brakuje im narzędzi pozwalających realnie wpływać na decyzje ludzi. Możliwość wynagradzania, a bardziej odzyskania części pieniędzy za oddanie zużytych opakowań to dość mocno przemawiający argument.
VIII. Możliwości rozwoju SPBO dzięki wykorzystaniu technologii blockchain.
1. Internet rzeczy, czyli śledzenie towarów od producenta do konsumenta. Towar po wyprodukowaniu ma nadany numer identyfikacyjny (nr partii lub indywidualny), co pozwala na śledzenie całego łańcucha dostaw wraz z warunkami na jakie był narażony podczas transportu do sieci handlowej. Następnie rejestrowane są warunki przechowywania w sklepie i data sprzedaży klientowi końcowemu. System taki można dodatkowo rozbudować o panel dla producentów rolnych i śledzić płody rolne trafiające do sklepów lup jako półprodukty (w tym żywiec) przekazane do dalszej obróbki do konkretnego producenta żywności przetworzonej. Każdy klient, sklep, czy producent może sprawdzić/prześledzić całą historię produktu. Z punktu widzenia konsumenta daje to możliwość sprawdzenia skąd pochodzą realnie produkty i zapobiegać nieuczciwym praktykom takim jak np. przemetkowania etykiet produktu tak by możliwe było sprzedanie go po upływie przydatności do spożycia, czy ukrycie prawdziwego pochodzenia produktu, sugerując że sprzedawany produkt jest regionalny.
2. System KYC (Know your customer)– wraz z wzrostem użytkowników, jak również instytucji korzystających z SPBO na tym samym blockchain można stworzyć system weryfikacji osób, przejmujący rolę obecnego procesu KYC. Co więcej nie będzie potrzeby tworzenia nowych kont, a jedynie dodanie odpowiednich znaczników w blokach już istniejących kont. Każdy użytkownik SPBO będzie miał indywidualne konto na punkty rozliczeniowe i to samo konto może być wykorzystane do obsługi procesu KYC. Osoby korzystające z transakcji punktami można przekonać do podania odpowiednich danych w celu stworzenia własnego profilu zaufanego. Dziś takie profile zaufane proponują głównie banki. Znacznie prostszym i wydajnym procesem będzie zachowanie wszystkich niezbędnych danych w blockchain. Próba manipulacji przez osobę niepowołaną danymi jest z automatu wychwycona i odrzucona, co doskonale zabezpiecza dane. Próba wprowadzenia duplikatu danych do sieci jest również niemożliwa. Jedyną osobą mogącą takie dane zmienić jest sam zainteresowany. Zmiana jednak nie może być dokonana jedynie przez „właściciela konta”, a poświadczona przez drugą stronę. Tą stroną może być dowolna instytucja lub wyspecjalizowane firmy zajmujące się weryfikacją.
Przykładowo:
Zmieniam miejsce zamieszkania i potrzebuję w nowym „domu” podstawowych mediów.
Wynajmując mieszkanie podpisuję umowę, gdzie jest podany przez właściciela adres pod którym będę mieszkał, mój numer dowodu osobistego, oraz telefonu. Właściciel wynajmowanego mieszkania jest pierwszą instytucją poświadczającą moje dane dopisane do mojego konta.
Następnie idę do sieci telekomunikacyjnej i podpisuję umowę na świadczenie usługi np. dostarczenie łącza internetowego w konkretnym miejscu zamieszkania. Muszę podać w umowie mój nr dowodu osobistego, miejsce zamieszkania, numer telefonu. Operator sieci telekomunikacyjnej weryfikuje po raz drugi moje dane, które zostały wpisane przez osobę niezależną, a podpisane przeze mnie. Po czym poświadcza w systemie zgodność danych,
Od tego momentu mogę otrzymać status zweryfikowanego konta. Kolejne wpisy i brak błędów w danych budują moją historię konta i tym samym poświadczają o prawdziwości przekazywanych przeze mnie danych.
Tak zweryfikowane dane i poświadczone jeszcze kilkakrotnie i/lub w późniejszym czasie weryfikowane przez inne instytucje, mogę udostępniać np. w internecie. Chcąc dokonać podpisu jakiejś umowy on-line podpisuję ją swoim kontem (odpowiednik podpisu elektronicznego lub profilu zaufanego – usługa świadczona przez banki). Umożliwia to również na dostęp do obsługi w e-urzędach, i innych tego typu instytucjach.
Obecnie cała procedura odbywa się na zasadzie sprawdzania w wielu bazach danych mojej tożsamości i często wielokrotnie muszę te dane podawać w różnych instytucjach. Dąży się do zbudowania jednej globalnej bazy danych, jednak głównym sygnatariuszem są urzędy państwowe i banki. Każdy działa na osobnych systemach i pomimo systemów pośrednich zajmujących się integrowaniem tych danych jest to proces bardzo pracochłonny i kosztowny, a ponadto wymaga ogromnej pracy wykonanej przez ludzi zajmujących się tylko i wyłącznie weryfikacją danych, obsługą systemu, serwisem i utrzymaniem sieci teleinformatycznych. Przykładem takiej synergii jest możliwość poświadczenia swojej tożsamości poprzez bank, gdzie mamy swoje konto i dzięki poświadczeniu banku weryfikujemy się w usługach typu: e-urząd bez potrzeby udania się fizycznie do urzędu, by załatwić swoją sprawę.
Ponad to obecnie wszystkie instytucje przechowują nasze dane na własnych serwerach, z własnym zapleczem serwisowym, informatycznym. Pomimo szczerych chęci danej instytucji nie ma pewności, że przy tak ogromnej ilości osób mających dostęp do danych i ich edycji nie zostaną one zafałszowane i/lub wykorzystane bez naszej wiedzy. Blockchain pozwala na zapisywanie i weryfikację danych bez udziału osób trzecich zajmujących się systemem, a dane zapisane w blokach nie są możliwe do odczytania bez klucza posiadanego przez ich właściciela. Daje to 100% pewność, że nikt bez naszej zgody nie ma dostępu do naszych danych, nie może niczego w nich zmienić. Ponad to rozproszony rejestr danych, czyli kopia danych na milionach komputerów daje pewność, że ich utrata jest niemożliwa nawet w przypadku awarii dużej części sieci.
Proces KYC, to tylko jedna z możliwości globalnej i używanej/użytecznej dla społeczeństwa sieci blockchain. W ten sam sposób można poświadczać również wszystkie dokumenty podobnie jak to robi notariusz, czy konkretny urząd.
3. E-Notariusz. Wszystkie dokumenty, które wymagają podpisu, czy weryfikacji mogą być zapisywane w blockchain. Co więcej do takich danych ma wgląd tylko osoba, której ja pozwolę na to jako właściciel konta i strona druga umowy. Aby dane można było odczytać potrzebny jest mój „cyfrowy podpis” czyli mój klucz publiczny i prywatny, oraz hasło przeze mnie wymyślone w procesie zakładania konta. Hasło mogę w każdej chwili zmieniać, jeśli tylko mam podejrzenie, że ktoś mógł je poznać. Takie zabezpieczenie oferuje znacznie większe bezpieczeństwo moich danych niż systemy bankowe.
Taki system pozwoliłby na uruchomienie globalnej księgi. Systemu, który zastąpił by potrzebę prowadzenia papierowych archiwów zawierających nasze umowy, dokumenty urzędowe, itp..
Podpisując umowę z dowolną firmą lub osobą wprowadzam ją do takiej księgi i po poświadczeniu przez strony w niej zawarte zostaje zapisana w blockchain. Od tego momentu nie ma możliwości zmiany treści tej umowy. Jeśli jest potrzeba naniesienia zmian, można tego dokonać tylko i wyłącznie za porozumieniem wszystkich stron, które poświadczyły tą umowę. W blockchain z chwilą naniesienia zmian widnieją dwie wersje tej samej umowy. Umowa pierwotna i umowa z naniesionymi zmianami. Ani jednej, ani drugiej kopii dokumentu od czasu zapisania jej w blockchain nie można edytować. Odczytać umowę mogą jedynie osoby, które poświadczyły ten dokument, więc nikt komu nie chcę sam udostępnić jej treści nie może jej zobaczyć. Tak zabezpieczony dokument nie ma możliwości wprowadzenia zmian przez jedną stronę, czy osobę trzecią. W każdej chwili można odtworzyć całą historię tego dokumentu, wszystkie naniesione zmiany, kto ich dokonał, w jakim czasie, itd.. Podobnie z innymi dokumentami. W taki sposób idąc do dowolnej instytucji mogę bez potrzeby noszenia sterty dokumentów przedstawić dowolny dokument za pomocą aplikacji np. w telefonie. Dokument jest wiarygodny i brak możliwości jego podważenia, gdyż każdy interesant własnoręcznie go podpisuje i tym samym poświadcza jego zgodność. System tego typu eliminuje większość problemów i sporów dotyczących fałszowania dokumentów. Brak możliwości edycji treści, wprowadzania dodatkowych treści do dokumentu, bez porozumienia z wszystkimi stronami sprawia, że raz poświadczony dokument jest nie do podważenia.
4. System głosowania.
Kolejną możliwością będzie rozbudowa o system głosowania. Niezależnie jakiego typu głosowanie ma to być, taki system umożliwiłby tworzenie ankiet on-line i zagłosowanie danej osoby tylko i wyłącznie jednorazowo. Brak możliwości dostępu do danych osób nie uczestniczących w poświadczeniu eliminuje możliwość odczytania wyniku głosowania przez osoby nieuprawnione. Np. Urząd Gminy organizuje ankietę na temat budowy przez daną miejscowość autostrady. Każdy mieszkaniec może anonimowo lub nie, oddać swój głos. Urząd wymaga, by to był tylko i wyłącznie mieszkaniec tej miejscowości, aby nikt nie mógł zagłosować za daną osobę i każdy oddał tylko i wyłącznie jeden głos za lub przeciw. Blockchain idealnie spełnia te warunki. Ponad to raz oddany głos nie może być cofnięty, ani zmieniony. Liczenie głosów jest niezależne od wpływu warunków zewnętrznych, więc jest bardzo wiarygodne. Nikt, ani nic nie może manipulować samą bazą danych, gdyż nikt nie administruje zapisanych danych, ani nie ma dostępu fizycznie do bazy danych.
5. System wiarygodnych przetargów i zamówień publicznych.
Podobnie sprawa się ma z przetargami i zamówieniami publicznymi. Obsługa tego typu zadań działająca poza wszelką manipulacją staje się wiarygodna. Możliwość publicznego dostępu do wyników dodatkowo sprawia, że warunki umów, zobowiązania mogą być publicznie weryfikowane i pilnowane przez osoby trzecie nie mające wpływu na sam przetarg, ale mogące mieć wpływ na osoby zobowiązane do wykonania i przestrzegania warunków w nich zawartych.
6. System weryfikacji wiarygodności przedsiębiorstw.
System taki mógłby funkcjonować w oparciu o zarejestrowane firmy w SPBO. Jest to jedynie dopisanie algorytmu tworzącego nowy moduł w oparciu o już działający blockchain. Weryfikacja wiarygodności to nie przymus, a przywilej. Każda firma podejmuje sama decyzję, czy chce tego dokonać. Jako usługobiorca chętniej nawiązywałbym współpracę z firmą, która jest w jakiś sposób sprawdzona i wiarygodna. Pod względem sposobu działalności, kapitału, dochodu, itp.. Można zakładać, że z czasem przedsiębiorstwa same wymagałyby od swoich partnerów weryfikacji i tym samym tworzyłaby się wiarygodna i wartościowa baza.
Przytoczone propozycje rozwoju SPBO pokazują jak duże możliwości drzemią w jednym systemie. Wszystko za sprawą technologii blockchain. Sama sieć teleinformatyczna nie musi opierać się na dedykowanych serwerowniach i ogromnych mocach obliczeniowych, co drastycznie obniża koszty jej utrzymania. Ponad to zasoby obliczeniowe można w bardzo łatwy sposób zwiększać co sprawia, że sieć jest w pełni skalowalna. Każde urządzenie wykorzystujące sieć SPBO jest częścią mocy obliczeniowej, co pokazuje jaki potencjał ma rozwiązanie oparte o blockchain. Najważniejszym aspektem tej technologii jest brak dostępu osób trzecich do zapisanych danych w blokach dzięki zakodowaniu ich za pomocą kryptografii. Złamanie kluczy zabezpieczających aby móc odczytać dane wymaga mocy obliczeniowej większej niż 51% całkowitej mocy obliczeniowej całej sieci, czyli wszystkich urządzeń, które korzystają z sieci i ją obsługują, co jest niemożliwe, a dodatkowo czas potrzebny na złamanie klucza jest na tyle długi, że taki proceder staje się nierealny do wykonania.
Wstępny plan działaniach
1. Założenie fundacji/stowarzyszenia, której zadaniem będzie pozyskanie początkowych środków związanych z rozpoczęciem prac nad projektem.
Fundacja w późniejszym etapie będzie nadzorowała postępy prac i gromadziła wokół projektu odpowiednie firmy, grupy ludzi, do których SPBO będzie skierowane. Drugim zadaniem fundacji jest propagowanie projektu, jego założeń/celów, oraz umacnianie w społeczeństwie poczucia potrzeby stworzenia takiego oprogramowania. Jednak początkowo głównym celem będzie zgromadzenie środków finansowych na rozpoczęcie prac związanych z opracowaniem systemu SPBO.
1.1. Rozmowy z potencjalnymi inwestorami.
1.2. Wstępne ustalenia i nawiązanie współpracy z podmiotami już działającymi na rynku z branży recyklingowej.
1.3. Tworzenie i realizacja kampanii marketingowej poprzez stronę www.
1.4. Gromadzenie członków i osób/firm chętnych współpracować i wdrażać platformę SPBO.
2. Pozyskanie środków na ekspertyzy/rozmowy.
2.1. Wykonanie ekspertyzy dotyczącej wykorzystania blockchain i multiblockchain pod względem możliwości, szybkości działania obliczeń i ilości transakcji wykonywanych przez sieć rozliczeniową. Na podstawie tej ekspertyzy zostanie opracowany dalszy plan działania, oraz sam dokument wykorzystany jako potwierdzenie realnego wykorzystania tej technologii w tym konkretnym projekcie.
2.2. Uruchomienie zbiórki społecznej i/lub umowa z prywatnymi inwestorami. Pieniądze przeznaczone zostaną na stworzenie i wdrożenie projektu pod względem finansowo prawnym, oraz rozpoczęcie działań związanych z tworzeniem oprogramowania SPBO.
2.3. Zaplanowanie działań finansowo prawnych jak dotacje, granty na innowacyjność, zwolnienia z podatku np. w ramach Polskiej Strefy Inwestycji, oraz przygotowanie wstępnego budżetu całej inwestycji.
2.4. Rozmowy z podwykonawcami oprogramowania zarządzającego siecią neuronową z możliwością wykorzystania mocy obliczeniowej na cele blockchain.
2.5. Rozmowy z podwykonawcą oprogramowania bazodanowego opartego o multiblockchain. Ustalenie zakresu prac, formy i sposobu realizacji zadań wykonywanych przez blockchain, oraz wbudowania API dla systemów integrujących się z SPBO.
2.6. Rejestracja spółki z o.o., która będzie fizycznym wykonawcą i późniejszym operatorem systemu, oraz sieci SPBO.
2.6.Podjęcie współpracy z firmą zajmującą się opracowaniem, wdrożeniem oraz nadzorowaniem ICO np. PwC.
2.7. Podjęcie rozmów z firmą zajmującą się PR w celu rozpropagowania i nagłośnienia projektu, jego celu, oraz znaczenia dla grup docelowych w odniesieniu do zmian jakie są szykowane przez ROP. W tym celu wykorzystane mogą być: media społecznościowe, lokalne media prasowe, portale B2B.
3. Rozpoczęcie prac nad oprogramowaniem.
3.1. Podpisanie stosownych umów z podwykonawcami.
3.2. Rozpoczęcie prac nad algorytmem multiblockchain do obsługi systemu bazodanowego i transakcyjnego z możliwością podziału na dwie odrębne struktury. Blockchain do przechowywania tymczasowych bloków (do 72 godzin) i blockchain do przechowywania długoterminowego danych (wszystkie zapisy i transakcje od startu systemu do teraz). Taki podział pozwoli na obsługę bieżącą szybkich obliczeń transakcyjnych, oraz zapisu danych w sieci bloków tymczasowych, a następnie już odpowiednio przygotowane dane zapisać do „pamięci trwałej” systemu. Blockchain do przechowywania długoterminowego będzie powolny z uwagi na ilość danych i czas wykonania obliczeń, stąd potrzeba rozdzielenia blockchain na dwie podstawowe gałęzie. Blockchain tymczasowym będą pozwalał tworzyć dodatkowe drzewa bloków umożliwiające budowę poszczególnych usług typu: bazy danych, transakcje rozliczeniowe, aplikacje zamówione przez np. sklepy, itp..
3.2. Wykonanie prototypowej sieci tj: 2-4 automaty zwrotne jako węzły obliczeniowe, 2 urządzenia jako pełne węzły transakcyjne – np. Rasbery Pi, oraz 2 urządzenia warstwy przechowującej zapisane bloki, również oparte o Rasbery Pi.
3.3. Testy oprogramowania na „żywym organiżmie”. Realne wystawienie automatów testowych w miejscu publicznym, np. szkole w porozumieniu z firmą obsługującą automaty do sprzedaży napojów na terenie szkoły. W ramach porozumienia za punkty zgromadzone przez konsumentów firma umożliwia zakup np. napój z konkretnego automatu sprzedającego. Równowartość sprzedanego towaru za punkty SPBO firma otrzyma przelewem na konto.
Wykonane na tym etapie oprogramowanie do obsługi automatów samo-sprzedających, będzie wykorzystane w produkcyjnej wersji systemu SPBO jako jeden z modułów API do integracji maszyn do takiej formy sprzedażowej (jest to dość duża część rynku zajmująca się sprzedażą różnego typu towarów i usług np. sprzedaż biletów).
3.4. Na podstawie wniosków wprowadzenie ostatecznych zmian i ulepszeń oprogramowania bazowego, czyli multiblockchain. SPBO zamiast zwykłego blockchain będzie pracowało na wielowątkowym łańcuchu bloków tzw. multiblockchain, tak by od samego początku dać możliwość tworzenia i rozbudowy platform powiązanych z SPBO np. takich jak wcześniej opisane w możliwościach rozwoju systemu SPBO.
4. Rozpoczęcie rozmów z firmami, które mogą być zainteresowane systemem SPBO, oraz docelowymi partnerami.
4.1. Rozmowy z sieciami handlowymi np. Kaufland/Grupa Schwarz – podjęcie rozmów dotyczących współtworzenia części oprogramowania przeznaczonego dla systemów POS oraz narządzi marketingowych.
Współpraca pozwoli dopasować proponowane narzędzia pod realne potrzeby sieci handlowych. Może również skutkować wprowadzeniem dodatkowych elementów systemu, które pozwolą na wprowadzenie jeszcze większego wachlarza narzędzi do struktury oprogramowania SPBO.
4.2. Podpisanie i wynegocjowanie umów dotyczących pierwszych maszyn zbierających surowce. Maszyny przygotowane według dokumentacji przekazanej producentom.
4.3. Podpisanie umów z pierwszymi odbiorcami surowców wtórnych pozyskiwanych poprzez automaty np. Artglas Recykling – recykler stłuczki szklanej, który odbiera słuczkę w całej Polsce.
4.4. Rozpoczęcie prac nad wdrożeniem całego ekosystemu SPBO. Jest to etap budowy oprogramowania faktycznego, czyli platformy on-line i wszystkich niezbędnych funkcji dla użytkowników SPBO. Na tym etapie powstanie całe oprogramowanie, którym będą posługiwali się wszyscy późniejsi użytkownicy, wraz z proponowanymi w trakcie negocjacji/rozmów z firmami dodatkami i ulepszeniami.
5. Wprowadzenie na rynek.
5.1. Uruchomienie systemu produkcyjnego na sieci prototypowej i globalne udostępnienie platformy SPBO oraz niezbędnych API.
5.2. Podpisanie umów z jedną lub kilkoma Gminami na wyznaczenie i udostępnienie miejsc pod automaty zwrotne (gminne), oraz zakup pierwszych automatów zwrotnych.
5.2. Udostępnienie platformy dla wszystkich producentów maszyn na której będą mogli: – pobrać specyfikacje wymogów dot. maszyn/automatów,
– podpisać i uzyskać licencję na korzystanie z dostarczanego software w ramach SPBO,
– dodać i zarejestrować uruchomioną maszynę w systemie SPBO (żadna maszyna nie będzie mogła pracować bez konieczności rejestracji w systemie, uzyskania dostępu do sieci wewnętrznej i przydzieleniu jej statusu zweryfikowanego urządzenia przez sieć).
5.3. Podpisanie umów i dostosowanie systemu POS w pierwszych sieci handlowych.
5.4. Wprowadzenie członków fundacji do platformy SPBO i realna pomoc w uruchomieniu kont w systemie SPBO.
5.5. Nadzorowanie procesów i rozbudowywanie oprogramowania o wnoszone propozycje przez użytkowników.
5.6. Kampania uświadamiająca/reklamowa promująca działania i możliwości systemu SPBO. Pierwsze akcje promujące dla konsumentów w gminach. Pozwoli to szybko zgromadzić konsumentów w systemie pod parasolem wiarygodności instytucji jaką jest gmina.
5.7. Rozmowy z kolejnymi gminami i wyznaczanie celów/możliwości wprowadzenia SPBO na ich terenie, również w kontekście współpracy z lokalnymi firmami produkcyjnymi, jak i działającymi w branży recyklingu. Lokalny recykler może np. dodatkowo zajmować się odbieraniem zgromadzonych w automatach surowców, co pozwoli mu na zwiększenie obecnej produkcji i/lub dostęp do tańszego surowca niż skupowany z rynku w tradycyjny sposób.